Kunstenaarstip met DIY: Henri Matisse

Henri Matisse (1869, Frankrijk) was een invloedrijke kunstenaar uit het begin van de 20e eeuw. Inge is stiekem verliefd op het werk van Matisse en reisde daarvoor speciaal naar Frankrijk, om tijdens haar huwelijksreis het kapelletje van Matisse (Chapelle du Rosaire, Vence) te bezoeken. Een aanrader!
Alleen al omdat het kapelletje eigenlijk niet open is voor bezoekers en je dus een privébezoek moet aanvragen. Omdat wij dat niet gedaan hadden waren we super blij toen een stel aardige Amerikaanse toeristen ons vriendelijk genoeg vonden om de gids ‘te delen’. Meer informatie over de kapel vind je hier.

Matisse is het meest bekend geworden door zijn gebruik van expressieve kleuren en zijn fauvistische stijl. Het Fauvisme is een expressionistische stroming en kenmerkt zich door het gebruik van felle, nauwelijks gemengde kleuren en rauwe vormen. Het is een stroming die in de schilderkunst in het begin van de 20e eeuw ontstond door kunstenaars Kees van Dongen, André Derain en Georges Braque. De schilders lieten zich leiden door expressie en vonden een realistisch beeld scheppen daaraan ondergeschikt.

Matisse is ook bekend geworden door zijn knipkunst, die hij maakte op bed toen hij zieker begon te worden. Deze knipsels maakte hij niet uit simpel gekleurd karton, maar zijn assistentes schilderden met prachtige kleuren op grote vellen papier die hij later kon bewerken met zijn schaar. Hij kwam erachter dat het werkproces van zijn knipsels sneller ging door grote stukken beschilderd papier als compositie-element te gebruiken, waardoor hij er nog mee kon schuiven. De compositie veranderde hij terwijl hij eraan werkte, dat kunnen we zien aan de kleine speldenprikjes die verraden dat ze bewust verschoven zijn op het papier. Hij gebruikte zijn knipsels voor mantels, (raam)schilderingen en muurdecoraties. Hieronder zie je twee beroemde werken.

Henri Matisse. Polynesia, The Sea 1946 Recommended by Artist Ted, book by Andrea

Henri Matisse, Polynesia, The Sea, 1946

Matisse

Henri Matisse, De parkiet en de zeemeermin, 1952-1953.

Dit vloerkleed van Matisse (linkerafbeelding) is geïnspireerd door zijn verblijf in Oceanië. Matisse heeft het werk gemaakt met de gedachten aan zijn vakantie, waar het goed weer was en hij genoot van het subtropisch klimaat, de onderwater wereld en het zorgeloze leven. Terwijl Matisse in de zomer werkt en woont in Parijs, bezoekt hij in de winter graag warmere oorden voor inspiratie. Marokko is een van zijn favoriete vakantiebestemmingen, het was voor hem ‘de betovering van het licht’. In Tahiti komt daar ook de ervaring van het onderwaterleven bij, het effect van het zonlicht op het leven onder de waterspiegel maakt op hem een onuitwisbare indruk. Het zijn vooral deze bijzondere herinneringen die Matisse later steeds weer zal gebruiken om nieuwe werken te creëren. Zijn herinneringen vormen zijn inspiratiebron. Meer over het rechter werk, De parkiet en de zeemeermin (1952-1953), vind je hier.

DSC_1876
DSC_1866

Zelf aan de slag (DIY – Stop Motion) bij het werk van Matisse:

Knip objecten (liefst naar waarneming uit de natuur) uit gekleurd karton/papier. Leg die op een rustige, egale ondergrond (bijvoorbeeld een groot vel wit papier). Daarna ga je componeren met de vormen: verander de compositie van je werk een paar keer. Maak elke keer een foto wanneer je tevreden bent. Zo maak je een stop-motion/filmpje van ongeveer 10 foto’s. Wanneer je ervoor zorgt dat de laatste afbeelding volgt op de eerste afbeelding wordt het een filmpje ‘zonder eind’.

Extra tip: Matisse creëerde diepte door te variëren in kleine en grote vormen, door de nuances binnen het kleurpalet en door de speelse compositie. Een oase van gebogen lijnen en effen kleurvlakken zijn het gevolg.

Maar ook bij Matisse was een werk bijna nooit ‘af’. De uiteindelijke compositie van het werk is het resultaat van een langdurig experiment. Samen met zijn assistenten werkt Matisse aan de beste indeling qua vorm, compositie en inhoud.

In zijn werken zocht hij naar een zo volmaakt mogelijke overeenstemming tussen kleur en vorm en wilde tot de essentie van het onderwerp komen. Hij was altijd opzoek naar de balans en een bepaalde sereniteit.

DSC_1879
DSC_1868

Museumtip: het Stedelijk Museum bezit werken van Matisse (zoals De parkiet en de zeemeermin, 1952-1953), zeker een aanrader. Ook kun je daar werk vinden van kunstenaars die geïnspireerd zijn door Matisse (bijvoorbeeld het werk Caleidoscope van Daniël Buren, 1976).

Holiday-tip: Vence, maar dat mocht al duidelijk zijn ;).

stedelijk

Achter Inge het werk van Buren in Stedelijk Museum Amsterdam. Goed kijken, dan zie je het. Het zijn de gekleurde ‘strepen’ bovenaan.

La Franche 2016 (94)

Stiekem een foto gemaakt in Vence, van de kapel. De ramen zijn van binnen nog mooier!